Self Love là gì? Yêu bản thân theo nghĩa thực sự - không phải tắm bồn và "nghĩ tích cực"

Self love - yêu bản thân - là một trong những khái niệm bị hiểu sai nhiều nhất trong văn hóa phát triển bản thân hiện đại. Và sự hiểu sai đó đang khiến nhiều người cảm thấy mình đang "thực hành self love sai cách".

Mạng xã hội đầy những hình ảnh về self love: tắm bồn với nến thơm, buổi sáng yoga nhìn ra cửa sổ, bữa sáng lành mạnh được chụp đẹp, câu quote về "yêu bản thân trước khi yêu người khác". Và có lẽ bạn đã thử một số trong những thứ đó. Cảm thấy tốt hơn một chút trong vài giờ. Rồi lại như cũ.

Vì những thứ đó không phải là self love thực sự - chúng là self care bề mặt. Self love thực sự trông khác hẳn và đôi khi không dễ chịu chút nào.

1. Self love là gì?

Self love - yêu bản thân - là mối quan hệ bạn có với chính mình: cách bạn nhìn nhận bản thân, cách bạn nói chuyện với chính mình trong đầu, cách bạn đối xử với bản thân khi mắc lỗi hay đang khó khăn, và mức độ bạn tin rằng mình xứng đáng được chăm sóc, tôn trọng và có cuộc sống tốt đẹp.

Self love không phải là một cảm giác thường trực hay trạng thái cố định. Nó là thực hành liên tục - có ngày bạn thực hành tốt hơn, có ngày khó hơn. Và không giống như tình yêu lãng mạn, self love không phụ thuộc vào việc bạn có đang làm tốt hay không - nó đặc biệt cần thiết nhất vào những lúc bạn đang không làm tốt.

2. Self love không phải là gì?

Self love không phải là luôn cảm thấy tốt về bản thân hay phủ nhận những khuyết điểm và sai lầm. Nó không phải là sự tự kiêu hay coi thường người khác. Nó không phải là ích kỷ hay đặt nhu cầu của mình lên trên người khác trong mọi tình huống.

Và đặc biệt - self love không phải là chuỗi các hoạt động thư giãn dễ chịu. Mua đồ mới, tắm thơm, ăn ngon - những điều này có thể là một phần của self care, nhưng chúng không thể thay thế cho self love thực sự nếu bên dưới bạn vẫn đang nói chuyện với chính mình theo kiểu khắc nghiệt và không tha thứ.

3. Self love thực sự trông như thế nào?

a. Lòng từ bi với bản thân

Đây là trung tâm của self love thực sự. Nhà tâm lý học Kristin Neff định nghĩa lòng từ bi với bản thân (self-compassion) gồm ba yếu tố: đối xử với bản thân bằng sự tử tế thay vì phán xét khắc nghiệt khi gặp thất bại, nhận ra rằng đau khổ và thất bại là phần chung của trải nghiệm con người thay vì coi mình là trường hợp đặc biệt tệ, và có chánh niệm về cảm xúc đang trải qua thay vì phóng đại hay phủ nhận chúng.

b. Đặt và giữ ranh giới

Self love trong thực tế thường có nghĩa là nói không với những điều không phù hợp với giá trị và nhu cầu của mình - kể cả khi điều đó khiến người khác thất vọng. Đây là một trong những biểu hiện khó khăn nhất của self love đối với người lớn lên trong môi trường mà việc đặt nhu cầu của mình lên trước bị coi là ích kỷ.

c. Trung thực với bản thân

Yêu bản thân đúng cách đôi khi có nghĩa là nhìn thẳng vào những điều khó nhìn - những khuôn mẫu không lành mạnh, những lựa chọn không phục vụ mình, những câu chuyện không đúng sự thật mà mình đang kể cho mình nghe. Sự trung thực này không phải là tự trừng phạt - mà là nền tảng để thực sự thay đổi.

d. Đáp ứng nhu cầu thực sự của bản thân

Không phải những gì bạn nghĩ mình "nên" cần, hay những gì người khác nghĩ bạn cần - mà là những gì bạn thực sự cần để cảm thấy ổn, được nuôi dưỡng và sống đúng với bản thân. Điều này đòi hỏi sự tự nhận thức sâu sắc - biết mình là ai và mình cần gì.

4. Tại sao self love khó thực hành?

Nhiều người lớn lên trong môi trường không dạy họ cách tự yêu thương bản thân - thậm chí đôi khi dạy ngược lại. Khi bạn liên tục nhận được thông điệp rằng mình không đủ tốt, rằng nhu cầu của mình là gánh nặng, hay rằng giá trị của mình phụ thuộc vào thành tích và sự chấp thuận của người khác - self love không tự nhiên xuất hiện.

Đó là lý do self love thực sự thường gắn liền với hành trình chữa lành - chữa lành những vết thương tự nhận thức, những niềm tin giới hạn về bản thân, và những khuôn mẫu được hình thành từ những trải nghiệm khó khăn trong quá khứ.

Viết chữa lành là một trong những phương pháp thực hành self love sâu sắc nhất vì nó tạo ra không gian để bạn thực sự lắng nghe và hiểu bản thân - không phải phiên bản mà bạn muốn người khác thấy, mà là phiên bản thực sự đang cảm nhận và trải qua. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm, có thể đọc: Viết chữa lành là gì và tại sao nó hiệu quả.

Self love không phải là đích đến bạn chạm tới một lần rồi giữ mãi. Nó là cách bạn chọn đối xử với chính mình - mỗi ngày, trong từng khoảnh khắc nhỏ.