Viết chữa lành là gì? Vì sao viết lách chữa lành được những điều lời nói không làm được

Viết chữa lành là gì? Vì sao viết lách chữa lành được những điều lời nói không làm được

Có những điều bạn không thể nói ra - không phải vì không muốn, mà vì chưa tìm được từ nào đủ chính xác. Viết chữa lành bắt đầu từ chỗ đó.

Hồi còn nhỏ, mình hay được dạy rằng viết là để học. Viết bài văn, viết luận, viết để được điểm.

Lớn lên một chút, viết là để ghi lại - nhật ký, ghi chú, to-do list.

Nhưng có một cách dùng chữ mà ít người được chỉ cho: viết như một cách để hiểu mình. Để xử lý những thứ đang mắc kẹt bên trong. Để đặt tên cho những điều chưa có tên. Để - theo nghĩa rất thực - chữa lành.

1. Viết chữa lành là gì?

Viết chữa lành (hay liệu pháp viết, tiếng Anh là writing therapy hoặc expressive writing) là phương pháp dùng việc viết như một công cụ tâm lý - không phải để tạo ra tác phẩm, mà để khám phá và xử lý thế giới cảm xúc bên trong.

Writing therapy hay còn gọi là liệu pháp viết chữa lành là một phương pháp viết tự do có khả năng giúp bạn trong việc hàn gắn các tổn thương về mặt cảm xúc. Bạn có thể sử dụng Writing therapy cho riêng mình hoặc để giúp đỡ và tư vấn cho những người xung quanh. Tác dụng lớn nhất của LIỆU PHÁP VIẾT là cho bạn thêm một công cụ đơn giản để tự mình xử lý các cảm xúc cá nhân và những vấn đề trong cuộc sống (hồi phục vượt qua sang chấn, xử lý căng thẳng trong công việc, các khó khăn bế tắc trong mối quan hệ, đau đớn, nghiện ngập, lo lắng hay các bệnh lý tinh thần khác).

Khác với viết nhật ký thông thường, viết chữa lành có cấu trúc và chủ ý. Bạn không chỉ ghi lại những gì đã xảy ra trong ngày - bạn đi vào bên dưới sự kiện, vào cảm xúc, vào những câu chuyện bạn đang kể cho mình nghe về bản thân và về cuộc sống.

Khoa học đằng sau liệu pháp viết

Năm 1986, nhà tâm lý học James Pennebaker lần đầu tiên công bố nghiên cứu về expressive writing - và kết quả gây bất ngờ: những người viết về trải nghiệm cảm xúc khó khăn trong 15–20 phút mỗi ngày, liên tục 4 ngày, có sức khoẻ thể chất tốt hơn, ít đến bệnh viện hơn, và báo cáo cảm thấy khoẻ hơn về mặt tinh thần - so với nhóm chỉ viết về chủ đề trung tính.

Từ đó đến nay, hàng trăm nghiên cứu đã được thực hiện. Các kết quả nhất quán cho thấy liệu pháp viết có thể:

• Giảm triệu chứng lo âu và trầm cảm

• Hỗ trợ xử lý sang chấn tâm lý

• Cải thiện khả năng điều tiết cảm xúc

• Tăng cường sự tự nhận thức và hiểu bản thân

• Hỗ trợ hệ miễn dịch - đặc biệt ở người đang trải qua căng thẳng kéo dài

Cơ chế hoạt động: khi bạn viết ra cảm xúc bằng ngôn ngữ, não bộ chuyển từ trạng thái phản ứng (do hạch hạnh nhân kiểm soát) sang trạng thái xử lý có ý thức (vỏ não trước trán). Nói đơn giản hơn - bạn chuyển từ cảm thấy bị cuốn vào cảm xúc sang hiểu cảm xúc đó đang muốn nói gì.

2. Viết chữa lành khác gì viết thông thường?

Nhiều người nghe đến viết chữa lành và nghĩ ngay đến nhật ký - loại mà hồi học cấp 2 mình hay ghi "hôm nay mình đi học về, ăn cơm, xem tivi". Hai thứ này khác nhau khá nhiều.

Viết nhật ký thông thường thường ghi lại sự kiện bên ngoài. Những gì đã xảy ra, theo trình tự thời gian.

Viết chữa lành đi vào bên trong. Nó hỏi: Sự kiện đó khiến mình cảm thấy gì? Mình đang mang theo điều gì mà chưa nhìn thẳng vào? Câu chuyện mình đang kể về bản thân là gì - và nó có thực sự đúng không?

Không cần văn hay. Không cần logic. Không cần ai đọc. Chỉ cần thật.

Ba nguyên tắc cơ bản của liệu pháp Viết:

1. Viết tự do: Đừng suy nghĩ, hãy cứ để bản thân thoải mái viết ra những gì bạn muốn. Viết nhanh, viết liên tục không gạch xoá, không tư duy và không sửa chữa.

2. Viết thành thật: Viết để bày tỏ, không phải để thể hiện. Bạn viết cho chính mình chứ không viết cho ai đọc cả. Thế nên, hãy viết chân thật với những cảm xúc của mình.

3. Viết dũng cảm: Viết không sợ sai. Đừng lo lắng nếu những điều bạn viết ra quá kinh khủng. Mọi thứ đều có lý do của nó.

3. Ai phù hợp với viết chữa lành?

Viết chữa lành dành cho bất cứ ai đang tìm hiểu về sức khoẻ tinh thần và làm cách nào để nâng cao phát triển sức khoẻ tinh thần. Bạn có thể tham gia Viết chữa lành và thực hành Liệu pháp viết - Trị liệu nghệ thuật nếu bạn là:

• Người quan tâm đến sức khoẻ tinh thần - mental health

• Người thích viết hay người chưa bao giờ viết

• Người có trục trặc trong cảm xúc và cần học cách quản lý cảm xúc cũng như giáo dục EQ

• Người trải qua các thay đổi lớn trong cuộc sống và cần cộng đồng hỗ trợ

• Người muốn khám phá và tìm hiểu sâu hơn bản thân và muốn trải nghiệm các phương pháp khám phá bản thân

• Người muốn vượt qua các sang chấn, tổn thương và nỗi đau trong quá khứ

• Người gặp rắc rối, vấn đề trong việc kết nối cảm xúc và mối quan hệ

• Người có rối loạn cảm xúc và khó khăn trong việc chia sẻ, hoà nhập với cộng đồng

Nói cách khác: nếu bạn là người đang sống và đang cảm thấy, viết chữa lành có thể là công cụ dành cho bạn.

4. Bắt đầu như thế nào nếu bạn chưa bao giờ thử?

Không cần chuẩn bị gì nhiều. Không cần mua sổ đẹp hay bút tốt. Không cần cảm hứng.

Chỉ cần 15 phút, một tờ giấy hoặc file mới, và một câu hỏi để bắt đầu.

Một vài câu hỏi mở để thử ngay hôm nay:

• "Gần đây mình đang cảm thấy gì mà chưa nói với ai?"

• "Điều gì đang chiếm nhiều không gian trong đầu mình nhất lúc này?"

• "Nếu cảm xúc của mình là một người, nó đang muốn nói gì?"

Không cần câu trả lời đúng. Cứ viết những gì xuất hiện trong đầu. Không sửa, không xoá, không phán xét. Viết đến khi hết 15 phút - hoặc đến khi bạn cảm thấy mình đã chạm vào điều mình cần chạm vào.

5. Viết chữa lành có thay thế được trị liệu tâm lý không?

Không hoàn toàn - và cũng không cần phải là sự thay thế.

Liệu pháp viết là công cụ tự hỗ trợ mạnh mẽ, có thể dùng song song với trị liệu chuyên sâu, hoặc là bước đầu tiên khi bạn chưa sẵn sàng tìm đến chuyên gia. Với những vết thương cũ sâu - như sang chấn tâm lý phức tạp hay trầm cảm nặng - hỗ trợ từ chuyên gia vẫn là điều nên ưu tiên.

Nhưng với đại đa số những người đang mang theo mệt mỏi, lo âu, vòng lặp suy nghĩ, hoặc cảm giác lạc lõng với chính mình - viết chữa lành là điểm khởi đầu đủ thực tế, đủ riêng tư, và đủ mạnh để tạo ra sự thay đổi thật.

Bạn không cần phải là nhà văn để viết chữa lành. Bạn chỉ cần là chính mình - và sẵn sàng nhìn vào những gì đang ở đó.